Mục lục

Câu chuyện Công ty BELUGA Vodka International Limited (Liên bang Nga) đang trong hành trình giành lại quyền sở hữu đối với nhãn hiệu “Belenkaya” tại Việt Nam là bài học cảnh tỉnh cho các doanh nghiệp khi chưa ý thức bảo vệ và xác lập quyền sở hữu trí tuệ.

Thực trạng xâm phạm quyền, sử dụng trái phép nhãn hiệu hàng hóa xảy ra không chỉ tại Việt Nam mà còn cả ở nhiều quốc gia trên thế giới. Trong khi mở rộng thị trường đầu tư và kinh doanh, không ít doanh nghiệp chưa kịp thời xúc tiến thủ tục đăng ký bảo hộ các tài sản sở hữu trí tuệ, trong đó có nhãn hiệu nói riêng. Đây chính là kẽ hở cho một số cá nhân, đơn vị lợi dụng để tự nộp đơn đăng ký chính những nhãn hiệu đó. Hệ quả là nhiều doanh nghiệp đánh mất thương hiệu, hoặc phải tiêu tốn rất nhiều thời gian, công sức để lao vào cuộc chiến pháp lý giành lại nhãn hiệu và khẳng định lại thương hiệu.

Câu chuyện của Công ty BELUGA Vodka International Limited (Công ty BELUGA) đang trong hành trình giành lại quyền sở hữu đối với nhãn hiệu “Belenkaya” tại Việt Nam là một ví dụ.

Mất nhãn hiệu vì “quên” chưa đăng ký

Sản phẩm rượu vodka gắn nhãn hiệu “Беленькая” (với phiên âm La-tinh là “Belenkaya”) của Công ty Beluga Vodka International Limited (Công ty BELUGA) ra mắt thị trường Nga và giới thiệu tại hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới từ năm 2001. 

Năm 2012, sản phẩm vodka “Belenkaya” được giới thiệu và kinh doanh tại Việt Nam. Trên cơ sở đó, các sản phẩm “Belenkaya” do Công ty TNHH BELUGA Việt Nam (Khu đô thị Nam Thăng Long, phường Phú Thượng, quận Tây Hồ, Hà Nội) chịu trách nhiệm nhập khẩu và phân phối.

Tuy nhiên, do nhãn hiệu “Belenkaya” đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới nên Công ty BELUGA chưa đăng ký bảo hộ các sản phẩm tại Việt Nam.

Ngày 12/03/2018, Công ty TNHH Nhà bếp Intel (Cty Nhà bếp Intel, địa chỉ: Nhà 35D, ngõ số 71, đường Hoàng Mai, phường Hoàng Văn Thụ, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội) đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu “Belenkaya” tại Cục Sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm “Rượu gạo; đồ uống có cồn (trừ bia); rượu vỏ cam; rượu gin; rượu vodka; rượu uýt ki”. Nhãn hiệu này đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu (GCN ĐKNH) số 355424, ngày 02/07/2020. 

Trong trường hợp này, nhãn hiệu “Belenkaya” của Cty Nhà bếp Intel trùng lặp hoàn toàn với nhãn hiệu có trước “Belenkaya” thuộc quyền sở hữu của Công ty BELUGA; đồng thời, “Belenkaya” lại chính là phiên âm La-tinh của chữ tiếng Nga “Беленькая”. Các sản phẩm được đăng ký cho nhãn hiệu “Belenkaya” của Cty nhà bếp Intel có liên quan hoặc cũng chính là các sản phẩm mà Công ty BELUGA đang sản xuất và kinh doanh. Vì vậy, việc trùng lặp này sẽ khiến người tiêu dùng lầm tưởng về nguồn gốc các sản phẩm gắn nhãn hiệu “Belenkaya” được sản xuất bởi Công ty BELUGA và Cty Nhà bếp Intel.

Thậm chí, sự việc còn trở nên nghiêm trọng hơn khi Cty Nhà bếp Intel đã dùng chính quyền sở hữu đối với nhãn hiệu “Belenkaya” nêu trên để gửi thư khuyến cáo cho Công ty BELUGA, yêu cầu chấm dứt ngay hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu các sản phẩm gắn nhãn hiệu “Belenkaya” tại Việt Nam.

Bài học cảnh tỉnh xác lập quyền sở hữu trí tuệ

Trên thực tế, nhãn hiệu “Belenkaya” đã được Công ty BELUGA sáng tạo ra và đã được sử dụng tại Nga từ trước thời điểm Cty nhà bếp Intel nộp đơn đăng ký nhãn hiệu “Belenkaya” tại Việt Nam (ngày 12/03/2018) tới hơn 17 năm.  Đồng thời, các sản phẩm gắn nhãn hiệu “Belenkaya” của Công ty BELUGA đã được phân phối, quảng bá rộng khắp tại thị trường Việt Nam từ rất lâu.

Do đó, để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp và giành lại quyền sở hữu chính đáng đối với nhãn hiệu “Belenkaya” tại Việt Nam, Công ty BELUGA đã ủy quyền cho Công ty Luật TNHH WINCO - một công ty có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. 

Theo đó, căn cứ vào các quy định pháp lý hiện hành về việc thừa nhận thực tế liên quan đến nhãn hiệu đã được sử dụng, công nhận rộng rãi từ trước thời điểm nộp đơn đăng ký, Công ty WINCO đã nộp đơn đề nghị hủy bỏ hiệu lực của GCN ĐKNH số 355424 bảo hộ nhãn hiệu “Belenkaya” đã được cấp cho Cty Nhà bếp Intel. Hồ sơ đề nghị hủy bỏ hiệu lực của GCN ĐKNH số 355424 hiện đang được Cục Sở hữu trí tuệ thụ lý để xem xét và giải quyết.

Ngoài ra, Công ty WINCO đã gửi văn bản đến các cơ quan thực thi quyền tại Việt Nam, đề nghị không áp dụng các biện pháp hành chính đối với việc sử dụng nhãn hiệu “Belenkaya” của tập đoàn BELUGA hoặc các nhà phân phối theo ủy quyền của BELUGA tại thị trường Việt Nam  vì việc sử dụng nhãn hiệu như trên là hoàn toàn hợp pháp.

Chia sẻ về vấn đề trên, ông Nguyễn Văn Lợi, nguyên Thẩm phán TAND Tối cao cho biết: "Căn cứ theo quy định tại Điều 74.2.g) Luật Sở hữu trí tuệ (Nhãn hiệu bị coi là không có khả năng phân biệt nếu nhãn hiệu đó là dấu hiệu “trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của người khác đã được sử dụng và thừa nhận rộng rãi cho hàng hoá, dịch vụ trùng hoặc tương tự từ trước ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên trong trường hợp đơn được hưởng quyền ưu tiên”), nhãn hiệu “Belenkaya” của Công ty Nhà bếp Intel không có khả năng phân biệt và vì vậy không đáp ứng tiêu chuẩn bảo hộ nhãn hiệu tại thời điểm cấp văn bằng bảo hộ".

Điều 198.5 Luật Sở hữu trí tuệ, được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 42/2019/QH14 về quyền tự bảo vệ cũng quy định như sau: “Tổ chức, cá nhân lạm dụng thủ tục bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ mà gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân khác thì tổ chức, cá nhân bị thiệt hại có quyền yêu cầu tòa án buộc bên lạm dụng thủ tục đó phải bồi thường cho những thiệt hại do việc lạm dụng gây ra, trong đó bao gồm chi phí hợp lý để thuê luật sư. Hành vi lạm dụng thủ tục bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ bao gồm hành vi cố ý vượt quá phạm vi hoặc mục tiêu của thủ tục này”.

Trên cơ sở đó, Công ty BELUGA đã sẵn sàng theo đuổi các thủ tục pháp lý cần thiết để yêu cầu Công ty nhà bếp Intel phải chịu trách nhiệm về hành vi lạm dụng thủ tục bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến nhãn hiệu “Belenkaya” thuộc GCN ĐKNH số 355424 trên đây.

Có thể thấy qua vụ việc này bài học về bảo vệ tài sản trí tuệ vẫn chưa bao giờ cũ. Qua đó, khuyến cáo cho các doanh nghiệp nên tiến hành các thủ tục xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với tài sản trí tuệ đích thực của mình tại những vùng lãnh thổ đã và đang mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh trước khi quá muộn./.

(Theo Luật sư Việt Nam)

Bài viết liên quan

Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu logo và đăng ký bảo hộ quyền tác giả

Một logo không những có thể đăng ký bảo hộ là một nhãn hiệu mà còn có thể đăng ký bảo hộ quyền tác giả. Nhiều chủ thể kinh doanh không biết mình nên đăng ký bảo hộ quyền tác giả cho logo hay nhãn hiệu, hoặc nhầm lẫn giữa 2 việc đăng ký này. Vậy lúc nào thì cần đăng ký bảo hộ bản quyền, khi nào đăng ký nhãn hiệu?

Nên bảo hộ nhãn hiệu hình hay nhãn hiệu chữ?

Một nhãn hiệu có thể được đăng ký bảo hộ ở dạng chữ cái và dạng hình hoặc dạng hỗn hợp – nghĩa là kết hợp cả yếu tố chữ và hình. Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra là: Nên đăng ký bảo hộ nhãn hiệu chữ hay nhãn hiệu hình?

Có cần thiết phải đăng ký bảo hộ nhãn hiệu?

Pháp luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam quy định rõ về quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu – đối tượng gắn liền với các hoạt động kinh doanh. Nếu như sáng chế hay kiểu dáng công nghiệp là những đối tượng có khả năng được áp dụng trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ nhằm tạo ra những sản phẩm có giá trị phục vụ cho đời sống con người thì nhãn hiệu được xem như chiếc cầu nối giữa nhà sản xuất với người tiêu dùng. Câu hỏi đặt ra là: Vậy việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu có cần thiết hay không?

Nên bảo hộ nhãn hiệu đen trắng hay nhãn hiệu màu?

Phạm vi bảo hộ của một nhãn hiệu đen - trắng hoặc một nhãn hiệu trong dạng màu sắc đạt đến mức độ nào, nhãn hiệu nào được bảo hộ mạnh hơn?